Van volksboekerij tot digitale bib

Op 8 oktober zal de in Putte wonende historicus Herwig De Lannoy de boeiende geschiedenis van de openbare bibliotheken in Vlaanderen en Putte belichten.

De eerste openbare volksboekerijen in Vlaanderen worden in het midden van de negentiende eeuw geopend. Dat lukt na jarenlang bekvechten tussen liberalen en katholieken. Overal in de steden en gemeenten komen er gemeentebibliotheken, die de concurrentie aangingen met de katholieke en socialistische boekerijen. De bibliotheken worden meteen een succes, met veel bezoekers en talrijke giften van boekencollecties door welgestelden. Wel wordt voortdurend gediscussieerd over de keuze van de boeken en wie daarvoor bevoegd is, de manier van presenteren, het uitlenen, de huisvesting, het personeel, de tarieven, kortom, over zowat alles. Het openkastsysteem is meer dan een eeuw een discussiepunt, want de bibliothecaris en zijn medewerkers willen de controle behouden op wat de lezers in handen krijgen en hoe ze met de boeken omgaan. In 1961 kunnen voor het eerst in Vlaanderen in een openbare bibliotheek grammofoonplaten, video's en later cd's en dvd's uitgeleend worden.

In Putte is er in 1907 een "Volksbibliotheek onder het toezicht der Geestelijke overheid", een parochiebibliotheek dus. Ze trekt weinig lezers en wordt uitgebaat door vrijwilligers. Pas in 1930 vraagt het gemeentebestuur subsidies aan om het personeel te betalen. Omstreeks die tijd en de volgende jaren openen parochiale bibliotheken in de andere dorpskernen.

De gemeente maakt werk van de inrichting van een erkende plaatselijke openbare bibliotheek wanneer het door de hogere overheid opgelegd wordt. Dat gebeurt door de overname door het gemeentebestuur van de vier bestaande parochiebibliotheken. Op 1 december 1987 kunnen de uitleningen opgestart worden in een voormalig schoolgebouw aan de Lierbaan 67 en vanaf 1998 in verbouwde schoollokalen aan de Waverlei. Daarnaast zijn er de kleinere bibliotheken in Grasheide, Peulis en Beerzel. De nieuwbouw aan de Pastorijstraat in Grasheide wordt in 1992 in gebruik genomen, deze aan de Teintstraat in Peulis twee jaar later en die aan de Diepestraat in Beerzel in 2000. Centralisatie blijkt noodzakelijk om financiële redenen en de uitleenposten sluiten de volgende jaren. Ondertussen wordt werk gemaakt van automatisatie en digitalisatie in de bib in Putte. Die krijgt in 2010 een onderkomen in de nieuwbouw aan het Gemeenteplein.

Het verhaal van volksboekerij tot digitale bib is dat van 155 jaar volksopvoeding en maatschappelijke strijd, met "het goede boek" als wapen.

Herwig De Lannoy (° 1962) belicht het boeiende verhaal van de openbare bibliotheken in Vlaanderen. De spreker is licentiaat Geschiedenis en voltooide een postgraduaat Bedrijfskunde. Hij vervulde managementfuncties in o.a. de welzijns- en de cultuursector, de uitgeverswereld en de consultancy. Hij is zakelijk coördinator van het Autonoom Gemeentebedrijf ‘Mechelen Actief in Cultuur’, dat de cultuurgebouwen van de Stad Mechelen beheert. Hij is freelance docent. Hij schreef recent de boeken Een stad in omwenteling en Een stad in volle vaart, een reis doorheen het Mechelen van de 19de en 20ste eeuw, gekaderd in een ruim verhaal.

Een foto van het gebouw waarin de Putse openbare bibliotheek einde jaren 1980 gevestigd was.
De plaatselijke openbare bibliotheek aan de Lierbaan 67 in Putte eind jaren 1980. De voormalige jongensschool werd met een bovenverdieping vergroot in 1905 door de bekende architect Edward Careels, die onder andere het instituut van de zusters Ursulinen in Onze-Lieve-Vrouw-Waver na de verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog heropbouwde.
Inschrijvingsformulier